İlin əvvəlindən neftin qiymətlərində müşahidə olunan artım bir yandan sevindirir, bir yandan da narahat edir. Yanvarın 5-nə “AzeriLight” markalı neftin bir barelinin qiyməti 0,65 dollar və ya 0,93% artaraq 70,54 dollar təşkil edib.
Xatırladaq ki, “AzeriLight” neftinin minimal qiyməti 2001-ci ilin dekabrında (19,15 dollar), maksimal qiyməti isə 2008-ci ilin iyulunda (149,66 dollar) qeydə alınıb.
Ölkəmizdə qəribə bir tendensiya sadə xalqı həmişə düşündürüb. İqtisadiyyatın dərinliklərindən və müxtəlif səbəblərdən asılılığını anlamayan ən sadə vətəndaşları həmişə bir problem narahat edib. Neftin qiyməti aşağı düşəndə ölkə iqtisadi böhran yaşadığına görə vətəndaş əziyyət çəkməli olub, neftin qiyməti bahalaşanda da bundan asılı olaraq bahalıq başlayıb, yenə də sadə vətəndaş əziyyət çəkməli olub. Bir sözlə, bahalaşmada da, ucuzlaşmada da təpik ən kasıb təbəqəyə dəyir.
Azərbaycan neftinin qiymətinin qalxması bizə nə vəd edir? Bu sualımıza iqtisadçı ekspert Natiq Cəfərli cavab verir.
Qlobal mənada götürsək neftin qiymətinin qalxmasını ölkə üçün pozitiv qiymətləndirmək olar. Çünki valyuta gəlirlərimiz artır.Neftin qiymətinin hər barelinin bir dollar artması ölkəyə 400000 dollar əlavə gəlir gətirir Ötən il 50 dollar civarnda olan neftin bu il 70 dollardan yuxarı qalxması o deməkdir ki, təxminən 20 dollar artım nəticəsində ölkəyə gündəlik 8 milyon dollar əlavə gəlir daxil olur. Burda əsas problem bu qiymət yüksəlişinin qalıcı olması məsələsidir. Çünki, qiymətin belə yüksək olması bir qədər inandırıcı görünmür. Bu günə qədər qiymətin artmasının arxasında iqtisadi səbəblər deyil, siyasi səbəblər dayanır.Siyasi gərginlik, İraqın şimalında, Suriyada gedən müharibə,Yəmənlə Səudiyyə arasındakı raket atışmaları, Liviyadakı terror aktları- iki böyük boru kəmərinin partladılması məhz neftin qiymətinin qalxmasındakı siyasi səbəblər kimi qiymətləndirilə bilər. Neftin qiymətinin yüksəlişinin qalıcı olması üçün iqtisadi səbəblər də olmalıdır, istehsal azaldılmalıdır, və ya neftə olan tələbat artmalıdır. Hələ ki, bu iki istiqamətdə dəyişiklik yoxdur, buna görə də düşünürəm ki, neftin qiymətinin bu səviyyədə qalacağı inandırıcı deyil, bir müddət sonra yenidən azalma müşahidə olunacaq. Fevral mart aylarında neftin qiyməti 50 dollara enə bilər. Azərbaycan iqtisadiyyatına təsir edə bilməsi üçün qalıcı qiymət tendensiyası vacibdir.Hələlik yeganə müsbət təsir valyuta gəlirlərinin artmasıdır. Amma Azərbaycanda bir pis ənənə də var ki, valyuta gəlirləri artan kimi büdcə xərcləmələri də artır. Dövlət daha çox pul xərcləməyə başladıqca inflyasiya yüksəlir və bu da qiymət artımına təkan verir.Çox böyük ehtimalla, biz 2018-ci ildə bunu görəcəyik. Artıq büdcə xərcləmələrinin ötən ilə nisbtən 4 milyard manata yaxın artdığı məlumdur. Bu da manatın dövriyyədə artımına və inflyasiyanın artımına səbəb ola bilər. /bizimyol.info/