İohann Cozef fon Semlin ( Mustafa Əli Mirzə Xan; 1736, İsfahan-13 fevral 1824, Vyana)-Nad…

Şrift
İohann Cozef fon Semlin ( Mustafa Əli Mirzə Xan; 1736, İsfahan-13 fevral 1824, Vyana)-Nad…

Namiq Həsənov “Tarixi birlikdə öyrənək” layihəsində bu dəfə İohann Cozef fon Semlin ( Mustafa Əli Mirzə Xan; 1736, İsfahan-13 fevral 1824, Vyana)-Nad….

İohann Cozef fon Semlin ( Mustafa Əli Mirzə Xan; 1736, İsfahan-13 fevral 1824, Vyana)-Nadir şahın oğludur. Atası öldürüləndən sonra onun bir nəfər etibarlı adamı Əli Mirzə xanı Avstriyanın Vyana şəhərindəki Mariya Terezanın yanına gətirir və o, ona İohan Cozef Freiherr fon Semlin adını verir. 1746-cı ildə Fon Semlin 10 yaşında olanda onu alman dilini və Avropa mədəniyyətini öyrənmək üçün Qratsa göndərirlər.

1756-cı ildə o, xristianlığı qəbul edir və iki il sonra Vyanaya qayıdır. Vyana hərbi məktəbində təhsilini başa vuran Fon Semlin Avstriya ordusuna qatılır və bir neçə ildən sonra komandir rütbəsinə yüksəlir. Fon Semlin Rusiya imperiya ordusunda xidmət edir və Yeddillik müharibədə mayor rütbəsində döyüşür.

Müharibənin sonunda o, "Şərəf" medalı alır. Prussiyadakı müharibədə əsir düşür. O, qoşunları arasında Fars şahzadəsi kimi tanınırdı.

Böyük Fridrix onu öz sarayına dəvət edir və Mariya Terezaya qaytarır. Hərbi xidməti zamanı aldığı iki xəsarətlə Fon Semlin 1792-ci ildə 810 qulden aylıq pensiya ilə təqaüdə çıxır. Ordudan təqaüdə çıxdıqdan sonra Fransa hökumətinin diqqətini çəkir.

Napoleonun səfiri fon Semlindən İran taxtını ələ keçirməyə cəhd göstərməsini və ona hərbi dəstək təklif edir. Fon Semlin təklifi rədd edərək deyir: "Nə mən, nə də övladlarım tovuzquşu taxtı (Moğol taxtı) haqqında düşünmürəm. İran şahı olmaq hüququm olsa belə, onu bu yaşa qədər məni dəstəkləyən Müqəddəs Roma imperatoru II Fransa verirəm." Fon Semlin 90 yaşında Vyana yaxınlığındakı Mödlinqdə vəfat edir və öz bağçasında dəfn edilir.

Vəsiyyətinə uyğun olaraq, onun dəfnində iştirak edən hər kasıba 5 qulden verilir. O, ölümünə qədər əsl adı olan Əli Mirzə xandan istifadə edərək qanun layihələri imzalayıb. Fon Semlin 1792-ci ildə türk qadını Roza ilə evlənib.

Onların İohann (Yəhya) və Cozef (Yusif) adlı iki oğlu var idi. Hər ikisi Avstriya ordusunda xidmət ediblər…

MƏNBƏNamiq Həsənovun TikTok səhifəsi — orijinal videoya bax ↗Material Namiq Həsənovun icazəsi ilə Vətənim. Media-da yayımlanır.

Namiq Həsənovun digər tarixi materiallarına bax →

Vətənim Media Shorts

YouTube-da aç ↗