Namiq Həsənov “Tarixi birlikdə öyrənək” layihəsində bu dəfə Üzeyir Şabanbəyov — həyatı və yaradıcılığı.
Üzeyir Şabanbəyov 1902-ci ildə Zaqatala rayonunun Aşağı Tala kəndində doğulub. 1920-ci ilin aprelində Ümumittifaq Kommunist (bolşeviklər) Partiyasının üzvü və 1920-1926-cı illərdə "komsomol"un (kommunist gənclər ittifaqı) üzvü olub. 1920-ci ildə Zaqatalada dördillik ali ibtidai məktəbi bitirib. Üzeyir Şabanbəyov gənc yaşlarından SSRİ Xalq Daxili İşlər Komissarlığında xidmətə cəlb edilib."Çeka"-Birləşmiş Dövlət Siyasi İdarəsi (BDSİ)-NKVD orqanlarında aşağıdakı vəzifələrdə çalışıb: Zaqatala rayon cinayət-istintaq şöbəsinin müstəntiqi; Zaqatala rayon Çeka idarə heyətinin üzvü, katib (1920); Zaqatala dairəsi Çeka Siyasi Bürosunun rəhbəri (1920-1922); Qazax dairəsi Çeka Siyasi Bürosunun rəhbəri (1923); Zaqatala dairəsi Çeka Siyasi Bürosunun rəhbəri (1923-1924); Azərbaycan KP (bolşeviklər) Zaqatala rayon komitəsinin təşkilat şöbəsinin müdiri (1924-1926); Zaqatala Rayon İcraiyyə Komitəsi sədrinin müavini (1926); Azərbaycan SSR BDSİ-nin xüsusi qrupunun rəhbəri (1926-1927); Azərbaycan SSR BDSİ-nin xüsusi idarə rəisi (1927-1929); Azərbaycan SSR BDSİ-nin Şərq şöbəsinin müdiri (1929); BDSİ-nin Gəncə rayon şöbəsinin müdiri (1929-1930); BDSİ-nin Nuxa rayon şöbəsinin müdiri (1930); BDSİ-nin Nuxa-Zaqatala əməliyyat sektorunun müdiri (1930-1931); SSRİ Xalq Komissarları Soveti yanında Birləşmiş Dövlət Siyasi İdarəsinin əməkdaşı (1931-1932); ZSFSR və Zaqafqaziya BDSİ-nin Milis üzrə Xüsusi Müfəttişliyinin rəis müavini (1932-1933); SSRİ Xalq Komissarları Soveti yanında Birləşmiş Dövlət Siyasi İdarəsinin Qazaxıstan SSR üzrə komanda şöbəsinin rəisi; BDSİ-nin Almatı vilayəti şöbəsinin rəis müavini (1933); BDSİ-nin Almatı Regional İdarəsinin rəisi vəzifəsini icra edən (1933-1934); NKVD-nin Almatı vilayəti üzrə idarəsinin rəisi vəzifəsini icra edən (1934-1936).
Üzeyir Şabanbəyov 1936-cı il martın 13-dən 1937-ci il oktyabrın 14-dək NKVD-nin Alma-Ata vilayəti üzrə idarəsinin rəisi olub. Bu dövr onun SSRİ NKVD-nin 30 iyul 1937-ci il tarixli, 00447 saylı əmri ilə yaradılmış NKVD üçlüklərinə üzv olması və Stalin repressiyalarında fəal iştirakı ilə əlamətdar olub. Üzeyir Şabanbəyov 1937-ci il oktyabrın 14-də iş yerində həbs edilib.
Repressiyanın tüğyan etdiyi dövrdə ona qarşı da müxtəlif ittihamlar irəli sürüldü. Günahsız olmasına baxmayaraq, 1939-cu il dekabrın 22-də Qazaxıstan vilayətinin NKVD qoşunlarının hərbi tribunalının hökmü ilə RSFSR Cinayət Məcəlləsinin 17-58-8 və 58-2-ci maddələri ilə 10 il müddətinə azadlıqdan məhrum edilib. 1942-ci il yanvarın 20-də Maqadan vilayətində həbs düşərgəsində vəfat edib.
Son olaraq qeyd edək ki, o,Azərbaycan SSR Qırmızı Əmək Bayrağı ordeni (1931) və "Qazaxıstanın 15 illiyi" döş nişanı (1935) ilə təltif olunub…